تأثیر تناوب زراعی و مدیریت مصرف نیتروژن و پسماند گیاهی بر عملکرد ذرت رقم سینگل کراس 704 و برخی ویژگی‌های شیمیایی خاک

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد- دزفول. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

2 مربی پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد- دزفول. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

3 استادیار پژوهش مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی لرستان. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

چکیده

مشکلات زیست محیطی و عدم پایداری تولیدات کشاورزی، باعث شده است که آن دسته از عملیات زراعی مانند تعیین محصول مناسب پیش کاشت، مدیریت استفاده از بقایای گیاهی و استفاده بهینه از کودهای شیمیایی بخصوص نیتروژن مورد توجه خاصی قرار گیرند. بنا براین، به منظور بررسی تأثیرتناوب و  مدیریت بقایای گیاهی بر میزان نیتروژن مصرفی در کشت ذرت دانه ای (Zea mays L.) رقم سینگل کراس 704 و برخی خصوصیات شیمیایی خاک، این آزمایش در سال های 91-1387 در مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی صفی آباد دزفول انجام شد. دو سطح تناوب (کلزا- ذرت و گندم- ذرت) به عنوان کرت های اصلی و چهار میزان نیتروژن خالص (صفر، 100 ،200 و 300 کیلوگرم در هکتار) و دو سطح مدیریت بقایا ( حفظ کامل بقایا و جمع آوری کامل بقایا) به عنوان کرت های فرعی به صورت یک آزمایش اسپلیت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد که اثر اصلی تناوب بر عملکرد دانه و سایر صفات مورد بررسی غیر معنی دار بود. اثر اصلی نیتروژن بر عملکرد های دانه و بیولوژیک ذرت، وزن هزار دانه، پروتئین دانه، کارایی استفاده نیتروژن و میزان کربن آلی و فسفر و پتاسیم قابل جذب خاک پس از برداشت ذرت معنی داری گردید، به طوری که با مصرف نیتروژن شاخص های پیش گفته به جز کارایی استفاده نیتروژن، افزایش یافت. تیمار رفتار با بقایای گیاهی بر صفات مزبور به جز درصد پروتئین دانه و کارایی استفاده نیتروژن تاثیر معنی داری داشت. اثر نیتروژن و مدیریت بقایا بر کربن آلی خاک معنی دار گردید. با افزایش مصرف نیتروژن و در تیمار حفظ بقایا در مقایسه با تیمار برداشت بقایا، کربن آلی خاک افزایش یافت. در مجموع، بالاترین عملکرد های دانه (7724 کیلوگرم در هکتار) و بیولوژیک (14273کیلوگرم در هکتار) از تیمار حفظ بقایای گیاهی همراه با مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار بدست آمد. بنابراین، با توجه به شرایط اجرای این آزمایش، مصرف 200 کیلوگرم نیتروژن در هکتار همراه با حفظ بقایا برای تولید ذرت در این منطقه توصیه می گردد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of Rotation, Management of Nitrogen Application, and Plant Residue on Corn (cv.SC704) Yield and Some Soil Chemical Properties

نویسندگان [English]

  • K. Mirzashahi 1
  • A. R. Paknejad 2
  • Sh. Omidvari 3
چکیده [English]

Environmental problems and instability of agricultural production has caused attracted special attention to those agronomic practices, such as determining the appropriate previous croprotation, management of crop residues, and the optimal use of fertilizers, especially nitrogen, particular attention should be. So, in order to study the effect of rotation (previous crops) and crop residue management on nitrogen application rate in corn (Zzea mays.L cv. SC704) planting and some of the soil chemical properties, this expereiment was conducted in 2008-2012 at Safiabad Agricultural Research Center, Dezful. The experiment was conducted as split- factorial in randomized complete block design with 16 treatments and three replications. Two levels of rotation (canola-corn and wheat-corn) were assigned to the main plots and   nitrogen at four levels (0,100, 200, and 300 kg ha-1) and crop residue at two levels (maintaining all of crop residue and complete removal of crop residue) as factorial were randoimized in sub-plots. The results showed that the main effect of rotation on corn grain and biological yields and other traits were not significant. The main effect of nitrogen application had significant effects on corn grain and biological yields, 1000-grain weight, grain protein, nitrogen utilization efficiency, and organic carbon and available phosphorus and potassium after harvesting., Indeed, so that with nitrogen application, the mentioned indices parameters, except nitrogen utilization efficiency, increased. The main effect of crop residue on the studied traits was significant, except grain protein and nitrogen utilization efficiency. The effect of nitrogen and residue management on soil organic carbon was significant. With the increase of in nitrogen application rate and in the treatment maintaininged the crop residue, treatment compared with the removed- residue treatment, soil organic carbon increased.  In general, the highest yields of grain (7724 kg ha-1) and biological biomass (14273 kg ha-1) were obtained from maintaining all of crop residue in conjunction with nitrogen application at the rate of ( 200 kg ha-1). Therefore, regarding to the condition of this experiment, application of 200 kg N ha-1 in combination with maintaining of the crop residue is recommended for corn production in this region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Organic carbon
  • Crop Rotation
  • Sustainable agriculture